06/13/2024 3:32 AM

ਸਾਵਧਾਨ! ਸਿਰਫ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਖਤਰਾ

ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੀਵਰ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ ਰਸ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਅੰਦਰ ਫਿਲਟਰ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਲੀਵਰ ਦਾ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਅਕਸਰ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਤੇ ਗਲਤ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਕਰਕੇ ਲੀਵਰ ਫੇਲ੍ਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ।

ਕਈ ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਜਿਗਰ ਸ਼ਰਾਬ ਨੂੰ ਫਿਲਟਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਿਗਰ ਦੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸੈੱਲ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਲੀਵਰ ਨਵੇਂ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਖੈਰ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਸਿਰਫ ਸ਼ਰਾਬ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ ਜੋ ਸਾਡੇ ਲੀਵਰ ‘ਤੇ ਬੁਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਦਰਅਸਲ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਹੈਪੇਟਾਈਟਸ ਬੀ, ਹੈਪੇਟਾਈਟਸ ਸੀ ਵਰਗੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਲੀਵਰ ‘ਚ ਸੋਜ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਈ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਇਸ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਹੈਪੇਟਾਈਟਸ ਦੀ ਲਾਗ ਸਿਰੋਸਿਸ ਜਾਂ ਜਿਗਰ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 354 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਹੈਪੇਟਾਈਟਸ ਬੀ ਜਾਂ ਸੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਗੈਰ-ਅਲਕੋਹਲਿਕ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ (NAFLD) ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜੋ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਸਿੰਡਰੋਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਜਿਗਰ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖ਼ਮ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ‘ਜਰਨਲ ਕਲੀਨਿਕਲ ਐਂਡ ਮੋਲੇਕਿਊਲਰ ਹੈਪੇਟੋਲੋਜੀ’ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਖੋਜ ਅਨੁਸਾਰ ਐਨਏਐਫਐਲਡੀ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜਿਗਰ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ 1,000 ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ 47 ਕੇਸ ਹਨ।

ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰੋਗ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਏ, ਤਾਂ NAFLD ਗੈਰ-ਅਲਕੋਹਲਿਕ ਸਟੀਟੋਹੇਪੇਟਾਈਟਸ (NASH) ਤੇ ਸਿਰੋਸਿਸ ਤੱਕ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਟੋਇਮਿਊਨ ਜਿਗਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਟੋਇਮਿਊਨ ਹੈਪੇਟਾਈਟਸ, ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਬਿਲੀਰੀ ਸਿਰੋਸਿਸ ਤੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕਲੇਰੋਜ਼ਿੰਗ ਕੋਲਾਂਗਾਈਟਿਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ, ਲੀਵਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ, ਲੀਵਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ‘ਚ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਜੇਕਰ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਗੰਭੀਰ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਆਟੋਇਮਿਊਨ ਜਿਗਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜਿਗਰ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਜਿਗਰ ਸਿਰੋਸਿਸ ਤੇ ਜਿਗਰ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਜਿਗਰ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟੇਸ਼ਨ ਤੱਕ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।

Related Posts